१२३ पाठक संख्या
काठमान्डौ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनबीच विश्व राजनीतिमा गहिरिँदै गएको युक्रेन द्वन्द्व र इरानसँगको तनाव अन्त्य गर्ने विषयमा महत्त्वपूर्ण टेलिफोन वार्ता भएको छ। दुई शक्तिशाली मुलुकका नेताहरूबीच भएको यस संवादमा विशेषगरी युक्रेनमा जारी युद्ध रोक्ने र इरानको परमाणु कार्यक्रमलाई नियन्त्रणमा राख्ने विषयमा केन्द्रित रहेर गहन छलफल भएको छ।
एक पत्रकार सम्मेलनका क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले आफूले पुटिनसँग युक्रेन युद्धको समाधानका लागि लामो समय खर्चिएको र विभिन्न विकल्पहरूमाथि विमर्श गरेको जानकारी दिए। ट्रम्पका अनुसार राष्ट्रपति पुटिनले मध्यपूर्वमा इरानसँग जारी तनाव कम गर्न र परमाणु विवाद सुल्झाउन सहयोग गर्ने इच्छा देखाएका छन्। तर, ट्रम्पले इरानको मामिलामा रूसी सहयोग लिनुअघि युक्रेन युद्धको पूर्ण र स्थायी अन्त्य हुनुपर्ने आफ्नो मुख्य शर्त रहेको स्पष्ट पारेका छन्। ट्रम्पले पत्रकारहरूसँग भने, “उहाँ (पुटिन) मद्दत गर्न चाहनुहुन्छ, तर मैले स्पष्ट रूपमा भनें कि मलाई सहयोग गर्नुअघि म तपाईँको युद्ध (युक्रेन) अन्त्य गर्न चाहन्छु।”
छलफलको अर्को रणनीतिक पक्ष इरानको ‘युरेनियम एनरिचमेन्ट’ (युरेनियम प्रवर्द्धन) सँग जोडिएको छ। ट्रम्पले खुलासा गरेअनुसार पुटिनले इरानको युरेनियम प्रवर्द्धन प्रक्रियाको व्यवस्थापन वा सहभागितामा रुचि देखाएका छन्। युरेनियम प्रवर्द्धन एक यस्तो प्राविधिक प्रक्रिया हो जसले परमाणु ऊर्जा र परमाणु हतियार निर्माण दुवैमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ, जुन विश्व सुरक्षाका लागि निकै संवेदनशील मानिन्छ।
लामो समयदेखि जारी रुस-युक्रेन युद्ध र पछिल्लो समय मध्यपूर्वमा चुलिएको इरान-अमेरिका टकरावका बीच यी दुई नेताको संवादलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। यद्यपि, युद्ध अन्त्यका लागि कुनै ठोस कार्ययोजना वा सम्झौताको मस्यौदा सार्वजनिक भइसकेको छैन। अमेरिकी राष्ट्रपतिले रुससँगको सहकार्यलाई शर्तसहित अघि बढाउने संकेत दिएसँगै विश्व समुदायले आगामी कूटनीतिक कदमलाई निकै चासोका साथ नियालिरहेको छ। यस वार्ताले विश्वका दुई ठूला द्वन्द्वलाई कूटनीतिक माध्यमबाट हल गर्ने नयाँ आशा जगाएको छ।
