पर्दापछाडि अर्कै सरकार ! उपेन्द्र महतो र कैलाश सिरोहिया ‘आधा’ विजयी

काठमाडौं, २३ साउन । सर्वोच्च अदालतको प्रधानन्यायाधीशमा नियुक्तिका लागि प्रस्तावित दीपकराज जोशीको नाम संसदीय सुनुवाइ समितिबाट अनुमोदन नभएपछि केही संवैधानिक, कानुनी र न्यायिक प्रश्नहरू एकसाथ खडा भएका छन् ।

सुनुवाइ समितिले जोशीको एसएलसी प्रमाणपत्रबारे विवाद उत्पन्न भएको, उनले विगतमा गरेका कतिपय फैसलाहरू विवादास्पद रहेको र सुनुवाइ समितिमा उठेका प्रश्नहरूको जवाफ सांसदहरूको चित्तबुझ्ने गरी नदिएकोजस्ता आरोप लगाएर सुनुवाइ समितिका दुईतिहाइ सदस्यहरूबाट जोशीको नियुक्ति अस्वीकृत भएको घोषणा गरिएको छ । संविधानको धारा २९२ मा संसदीय सुनुवाइसम्बन्धी व्यवस्था छ ।

उक्त धारामा ‘संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा नियुक्त हुने प्रधानन्यायाधीश, सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश, न्यायपरिषद्का सदस्य, संवैधानिक निकायका प्रमुख वा पदाधिकारी र राजदुतको पदमा नियुक्ति हुनुअघि सङ्घीय कानुनबमोजिम सुनुवाइ हुनेछ’ भनिएको छ ।

संविधानमा संवैधानिक परिषद्को नियुक्ति प्रस्तावलाई सुनुवाइ समितिले अस्वीकार गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको छैन । न अहिलेसम्म सङ्घीय कानुन नै निर्माण भएको छ ।

सङ्घीय कानुन नबनेको र संविधानमा अस्वीकृत गर्न सक्ने व्यवस्था नभए पनि सुनुवाइ समितिको दुईतिहाइ बहुमतले बलपूर्वक दीपकराज जोशीलाई अस्वीकृत गरेको घोषणा भएको छ ।

जोशीले एसएलसीको आफ्नो प्रमाणपत्र सक्कली भएको दाबी मात्र गरेका छैनन्, त्यसको छानबिन गर्नसमेत उनले माग गरेका छन् ।

तर, छानबिन नै नगरीकन उनको प्रमाणपत्रमाथि आफैँले शङ्कास्पद रहेको भनी प्रचार गर्ने र आवश्यक वातावरण बनाइसकेपछि अस्वीकार भएको घोषणा गर्ने कामसमेत सुनुवाइ समितिमा रहेका सत्तापक्षका सांसदहरूले गरेका छन् ।

विपक्षी सांसदहरूको विचार र भावनालाई यस प्रकरणमा पूर्ण रूपले उपेक्षा गरिएको छ । त्यस्तै जोशीबाट विगतमा भएका कतिपय फैसलाहरू विवादास्पद भएको बताइयो, तर त्यसबारे छानबिन गरेर निष्कर्षमा पुग्ने प्रयास सुनुवाइ समितिले गरेन ।

आफैँले विवादास्पद बनाउने, विवादास्पद भएको प्रचारप्रसार गर्ने र अप्रमाणित कुरालाई आधार बनाएर जोशीको नाम अनुमोदन नभएको घोषणा गर्ने जुन काम संसदीय सुनुवाइ समितिले गऱ्यो, यस्तो कर्म प्रधानमन्त्री केपी ओली र प्रचण्डको इच्छा र इसाराविपरीत भएको विश्वास गरिएको छैन ।

नेताद्वयको इच्छा र निर्देशनअनुरूप नै सुनुवाइ समितिको दुईतिहाइ बहुमतले निर्णय लिएको स्पष्ट रूपमा बुझिन्छ । यतिबेला केपी ओली र प्रचण्डको इच्छाविपरीत कुनै निर्णय हुन सक्ने या भएको ठानिँदैन र सत्तापक्षभित्रै यी दुई नेतालाई चुनौती दिने हैसियत कसैमा रहेको पनि देखिँदैन ।

तर, दुई नेताबाट के–कस्ता कारण र प्रयोजनले यसप्रकारको निर्णय भयो, यो अध्ययन–अनुसन्धानको विषय हो । कतिपयले दीपकराज जोशी कम्युनिस्ट पृष्ठभूमिका व्यक्ति नभएको र न्यायालय आफूअनुकूल बनाउन कम्युनिस्ट पृष्ठभूमिकै मानिस हुनुपर्ने ठानिएकोले ओली र प्रचण्डबाट जोशीलाई अस्वीकृत गर्ने निर्णय भएको अर्थ लगाएका छन् ।

तर, यस विषयमा खोजी गर्दा कुरा यतिमा मात्र सीमित देखिएको छैन । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली न्यायालयलाई काबुमा लिने उद्देश्यबाट मात्र प्रेरित रहेका हुन् भने पनि प्रचण्ड यसबाहेक ‘अन्य’ उद्देश्यबाट पनि ‘प्रेरित’ भएको तथ्यहरूले देखाएको छ ।

गत साउन १४ गते नवधनाढ्य उपेन्द्र महतोको टंगालस्थित घर (यज्ञालय) मा आयोजित ‘भात बैठक’ र त्यहाँ बनेको सहमतिले पनि न्यायालयमा जे भयो त्यो नियोजित षड्यन्त्रमूलक ढङ्गले भयो भन्ने स्पष्ट गरेको छ । यता सुनुवाइ समितिमा ‘छलफल’ चल्दै थियो, उता प्रधानमन्त्री ओली र प्रचण्डले दीपकराज जोशीसँग पटक–पटक भेटवार्ता गरी उनलाई ‘लाइनमा ल्याउने’ प्रयास पनि गर्दै थिए ।

त्यसैबीच साउन १४ गते सोमबार उपेन्द्र महतोको घरमा ‘भात बैठक’का लागि महतोका अतिरिक्त प्रचण्ड, उपेन्द्र यादव, कान्तिपुरका मालिक कैलाश सिरोहिया र सर्वोच्च अदालतको प्रधानन्यायाधीश बनाउन तेस्रो नम्बरमा सिफारिश भएका चोलेन्द्रशमशेर राणा सहभागी थिए ।

त्यहाँ उपेन्द्र र कैलाशले दीपकराज जोशीलाई सुनुवाइ समितिबाट अस्वीकृत गरी चोलेन्द्रशमशेर राणालाई प्रधानन्यायाधीश नियुक्त गर्न प्रचण्डलाई ‘सुझाएका’ थिए । प्रचण्डले पनि महतो र सिरोहियाको इच्छाबमोजिम राणालाई प्रधानन्यायाधीश बनाउन आफू सहमत भएको बताएका थिए ।

तर, सुनुवाइ समितिका संयोजक लक्ष्मणलाल कर्ण र उपेन्द्र यादवको दलसम्बद्ध सदस्यको साथ नभईकन दीपकराज जोशीलाई अस्वीकृत गराउन नसकिने भएकोले त्यहाँ जोशीलाई अस्वीकृत गरी ओमप्रकाश मिश्रलाई प्रधानन्यायाधीश बनाउने सहमति भएको थियो । उपेन्द्र यादवका अघिल्तिर महतो र सिरोहियाले पनि ज्यादा बहस गर्न आवश्यक ठानेनन् ।

दीपकराज जोशीलाई सुनुवाइ समितिबाट अस्वीकृत नगरिएसम्म नयाँ प्रधानन्यायाधीश बनाउने ढोका नखुल्ने भएकोले कैलाश र उपेन्द्रले अहिले नै चोलेन्द्रशमशेरलाई प्रधानन्यायाधीश बनाइहाल्नुपर्छ भनेर ज्यादा जोड दिइरहन आवश्यक ठानेनन् ।

गत शुक्रबार (साउन १८ गते) सुनुवाइ समितिबाट जोशीलाई अस्वीकार गर्ने निर्णय भएपछि उपेन्द्र महतो, कैलाश सिरोहिया र प्रचण्ड चोलेन्द्रशमशेरलाई प्रधानन्यायाधीश बनाउन सक्रिय भएको जानकारी घटना र विचारलाई प्राप्त भएको छ । यसैबीच कामु प्रधानन्यायाधीश ओमप्रकाश मिश्र बनेसँगै उनका विरुद्धसमेत प्रचारबाजी शुरु भइसकेको छ ।

मिश्रको प्रमाणपत्र भारतको भएको र एक तहको परीक्षा उत्तीर्ण भएको आठ वर्षपछि मात्र अर्को तहको शैक्षिक योग्यता रहेको भन्दै मिश्रलाई विवादमा ल्याएर उनलाई पनि बन्न नदिने र अन्ततः तेस्रो नम्बरमा सिफारिस भएका चोलेन्द्रशमशेरलाई प्रधानन्यायाधीश नियुक्त गर्ने कसरत भइरहेको छ । प्रधानमन्त्री केपी ओली अड्न सकेनन् र महतो तथा सिरोहिया र प्रचण्डले चाहेजस्तै भयो भने चोलेन्द्रशमशेर राणा करिब चार वर्षका लागि प्रधानन्यायाधिश बन्नेछन् ।

तर ‘एमाले कित्ता’का न्यायाधीश र नेकपाका नेताहरू चोलेन्द्रलाई प्रधानन्यायाधीश बनाउने पक्षमा अहिलेसम्म छैनन् । उनीहरू ओमप्रकाश मिश्रपछि हरिकृष्ण कार्की हुँदै सपना मल्ललगायतलाई क्रमशः प्रधानन्यायाधीश बनाउने र न्यायालयमा ‘एकछत्र राज’ कायम गर्ने योजना रहेको बुझिन्छ ।

ज्ञातव्य छ, गोपाल पराजुलीलाई प्रधानन्यायाधीश बन्न नदिन र बनेपछि षड्यन्त्रमूलक ढङ्गबाट हट्ने स्थिति बनाउन ‘योजनाकार’हरूले चोलेन्द्रशमशेरलाई बडो रोचक ढङ्गले उपयोग गरेका थिए । एक हदसम्म पराजुलीविरुद्ध दीपकराज जोशी पनि उपयोग भएका हुन् ।

अहिले जोशी ‘योजनाकार’हरूबाट सिकार भएका छन् । अब चोलेन्द्रशमशेर पनि उपयोग मात्र हुन्छन् या प्रधानन्यायाधीश नै बनाइन्छन्, त्यसको जानकारी पाउन केही समय प्रतीक्षा गर्नुपर्ने भएको छ । जे भए पनि अब नेपालमा न्यायिक मूल्य, मान्यता, मर्यादा र निष्पक्षता नरहनेचाहिँ निश्चित भएको छ । घटना र विचार साप्ताहिकले समाचार छापेको छ  ।






Related Posts
  • कुवेतमा किरातीहरुले आगामि डिसेम्बर १३ मा मनाउने महान चाड उधौली कार्यक्रमको सम्पुर्ण तयारि पुरा कुवेतमा किरातीहरुले आगामि डिसेम्बर १३ मा मनाउने महान चाड उधौली कार्यक्रमको सम्पुर्ण तयारि पुरा
  • तमू समाज कुवेतले १० जनावरी तमू (च्यु) ल्हाेसार कार्यक्रम गर्दै
  • १३ औं साग : नेपाललाई दोस्रो दिन १५ स्वर्ण, क–कसले दिलाए पदक ? (सुचीसहित)
  • किराया शाखा कतारद्वारा भेटघाट कार्यक्रम सम्पन्न
  • पछिल्ला सम्प्रेसणहरु

    नेपाली दूतावास कुवेतद्वारा भिजिट नेपाल २०२० सफल पार्नको लागि छलफल कार्यक्रम सम्पन्न

    कुन्साङ वाईबाको डम्फु ह्राप्सी गितको भिडियो सार्वजनिक (भिडियो सहित)

    कुवेतमा किरातीहरुले आगामि डिसेम्बर १३ मा मनाउने महान चाड उधौली कार्यक्रमको सम्पुर्ण तयारि पुरा

    बिजनेष

    जेष्ठ नागरिकलाई श्री एयरलाइन्सले ५ सयमा प्लेन चढाउने

    अन्तर्वार्ता

    हामीसंग फेसबुकमा जोड़िनुहोस